De osteopaat start tijdens het eerste consult met een uitgebreid vraaggesprek en een lichamelijk onderzoek. Hierbij is het eerste doel te kijken of een osteopatische behandeling nodig en mogelijk is. Het kan gebeuren dat de osteopaat (terug)verwijst naar de huisarts.

Wanneer de osteopaat een indruk heeft van de klacht, de ontstaanswijze van de klacht en de algehele conditie van de patiënt, bespreekt hij samen met de patiënt wat deze mag verwachten, wat de doelen van de behandeling zijn en hoe vaak er behandeld zal worden.